Skip to content

Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)

Download Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) – NCERT Class 7 Sanskrit Chapter 1 PDF from the new NCERT Class 7 Sanskrit book Deepakam (2026-27). Read the chapter online or download the free PDF. बङ्किमचन्द्र चट्टोपाध्याय ने सन् १८८२ में ‘आनन्दमठ’ नामक उपन्यास लिखा; ‘वन्दे मातरम्’ गीत उसी उपन्यास में है। ‘वन्दे मातरम्’ का अर्थ है — ‘अहं मातुः वन्दनं करोमि’ (मैं माता की वन्दना करता हूँ)।

Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) PDF – Chapter 1 of Deepakam

Read the chapter online or download the PDF.

PDFChapterDownload
Chapter 1 PDFVande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्)View PDF
Full bookNCERT Class 7 Sanskrit – DeepakamView Book

Read Online

NCERT Book Class 7 Sanskrit (Deepakam) Chapter 1 वन्दे भारतमातरम् Open PDF
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)
Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 1 (2026-27)

What Is in Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्)? (Class 7 Sanskrit Chapter 1)

  • बङ्किमचन्द्र चट्टोपाध्याय ने सन् १८८२ में ‘आनन्दमठ’ नामक उपन्यास लिखा; ‘वन्दे मातरम्’ गीत उसी उपन्यास में है। ‘वन्दे मातरम्’ का अर्थ है — ‘अहं मातुः वन्दनं करोमि’ (मैं माता की वन्दना करता हूँ)।
  • यह गीत संस्कृत तथा बाङ्गला — दोनों भाषाओं में है, और इसमें भारतमाता के स्वरूप का रमणीय वर्णन है। स्वतन्त्रता-आन्दोलन में देशभक्त इसे मन्त्र की तरह गाते थे।
  • भारतमाता का वर्णन — पर्वतराज हिमालय उसके मस्तक पर मुकुट-रूप में शोभित है, रत्नाकर समुद्र उसके चरण धोता है, महेन्द्रगिरि–मलय–सह्य–रैवतक–विन्ध्य–अरावलि जैसे पर्वत तथा गङ्गा–यमुना–सरस्वती–सिन्धु–ब्रह्मपुत्र–गोदावरी–कृष्णा–कावेरी जैसी पवित्र नदियाँ उसकी शोभा हैं।
  • त्रिवर्णध्वज का सन्देश — केशरवर्ण त्याग एवं शौर्य का सूचक है (‘जयतु सैनिकः’), श्वेतवर्ण शान्ति, सत्य तथा वैज्ञानिकों के धवल यश का द्योतक है (‘जयतु वैज्ञानिकः’), हरितवर्ण कृषकों के स्वेदबिन्दुओं से सिञ्चित समृद्धि का प्रतीक है (‘जयतु कृषकः’)।
  • ध्वज के मध्य घननीलवर्ण का धर्मचक्र है, जिसमें चतुर्विंशति (२४) अरे हैं। यह ‘चलनीयं कर्तव्यपथे वै, न विरम, सततं चल’ का भाव देता है — जीवन में श्रान्ति, आलस्य और प्रमाद का स्थान न हो।
  • व्याकरण की दृष्टि से पाठ में विभक्ति-वचन की पहचान, शब्दरूप, लट्-लकार के तीन पुरुष एवं तीन वचन तथा रेखाङ्कित पद पर प्रश्ननिर्माण का अभ्यास कराया गया है।

त्वरित पुनरावृत्ति – Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्)

शब्दःसंस्कृतार्थःहिन्दी अर्थEnglish
वन्देप्रणामं करोमिप्रणाम करता/करती हूँI greet
आलिङ्ग्यआलिङ्गनं कृत्वाआलिंगन करकेHaving embraced
बहुत्रबहुषु स्थानेषुअनेक स्थानों परIn many places
शृणुमःश्रवणं कुर्मःहम सुनते हैंWe listen
जिज्ञासाज्ञातुम् इच्छाजानने की इच्छाCuriosity
उपन्यासम्बृहत्कथारूपम्उपन्यास कोNovel
रम्यम्सुन्दरम्रमणीयPleasant
आन्दोलनेक्रान्तौआन्दोलन मेंIn the movement
वत्सलास्नेहयुक्तास्नेहमयीLoving
माहात्म्यम्महत्त्वम्महिमाGreatness
मुकुटरूपेणकिरीटरूपेणमुकुट रूप सेAs a crown
पर्वतराजःपर्वतानां राजापर्वतों का राजाThe king of mountains
रत्नाकरःसमुद्रःसागरSea / Ocean
तीर्थक्षेत्राणिपुण्यक्षेत्राणितीर्थस्थलHoly places

Old NCERT vs New – Class 7 Sanskrit

This chapter is from Deepakam, the new NCERT Class 7 Sanskrit book (NCF-SE 2023, used from 2025-26). It replaced the old book “Ruchira”, so chapter numbers and names differ from older PDFs.

Solutions and All Chapters

Answers to the exercises and the full chapter list of Deepakam:

Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) – Overview

ClassClass 7
SubjectSanskrit
BookDeepakam – new NCERT book
Chapter1 of 13 – Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्)
EditionNCERT Reprint 2026-27
Session2026-27
PDFFree – read online or download

Class 7 Sanskrit Chapter 1 – FAQs

Where can I download Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) Class 7 PDF?

From the download table on this page – the chapter PDF is free, and the full book is linked too.

What is Class 7 Sanskrit Chapter 1 about?

बङ्किमचन्द्र चट्टोपाध्याय ने सन् १८८२ में ‘आनन्दमठ’ नामक उपन्यास लिखा; ‘वन्दे मातरम्’ गीत उसी उपन्यास में है। ‘वन्दे मातरम्’ का अर्थ है — ‘अहं मातुः वन्दनं करोमि’ (मैं माता की वन्दना करता हूँ)।

Is Vande Bhartamatram (वन्दे भारतमातरम्) from the new NCERT Class 7 Sanskrit book?

Yes. It is chapter 1 of deepakam, the new NCERT Class 7 Sanskrit book for 2026-27.

Is this the latest NCERT edition for 2026-27?

Yes – the PDF is NCERT’s latest edition for the 2026-27 session.

Where are the NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 1?

Open the NCERT Solutions link above for answers to the exercise questions.

Official website: ncert.nic.inNational Council of Educational Research and Training publishes date sheets, admit cards and results here
Visit

Ask a question

?

Loading comments…