Skip to content

Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)

Download Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्) – NCERT Class 6 Sanskrit Chapter 7 PDF from the new NCERT Class 6 Sanskrit book Deepakam (2026-27). Read the chapter online or download the free PDF. पाठ का नाम ही उसका मुख्य वाक्य है — ‘शूराः वयं धीराः वयम्’ = ‘हम शूर हैं, हम धीर हैं’। पूरा गीत उत्तमपुरुष बहुवचन में है — वयम् (हम), स्मः (हैं), यामः (जाते हैं) — इसलिए यह पाठ मिलकर, सामूहिक स्वर में गाने के लिए बना है।

Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्) PDF – Chapter 7 of Deepakam

Read the chapter online or download the PDF.

PDFChapterDownload
Chapter 7 PDFShurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्)View PDF
Full bookNCERT Class 6 Sanskrit – DeepakamView Book

Read Online

NCERT Book Class 6 Sanskrit (Deepakam) Chapter 7 शूराः वयं धीराः वयम् Open PDF
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)
Shurah Vayan Dhirah Vayam Class 6 PDF – NCERT Sanskrit Deepakam Chapter 7 (2026-27)

What Is in Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्)? (Class 6 Sanskrit Chapter 7)

  • पाठ का नाम ही उसका मुख्य वाक्य है — ‘शूराः वयं धीराः वयम्’ = ‘हम शूर हैं, हम धीर हैं’। पूरा गीत उत्तमपुरुष बहुवचन में है — वयम् (हम), स्मः (हैं), यामः (जाते हैं) — इसलिए यह पाठ मिलकर, सामूहिक स्वर में गाने के लिए बना है।
  • गीत में पाँच श्लोक हैं और हर श्लोक के बाद टेक है — ‘शूरा वयम्॥’। श्लोक १ गुण गिनाता है, श्लोक २ स्वभाव, श्लोक ३ बताता है कि हृदय में क्या नहीं है, श्लोक ४ संकल्प है और श्लोक ५ ईश्वर से प्रार्थना।
  • गीत में विसर्ग बार-बार लुप्त दिखता है — ‘शूराः’ का ‘शूरा’, ‘निखिलाः’ का ‘निखिला’, ‘गतभीतयः’ का ‘गतभीतयो’। यह छन्द और गायन के कारण होता है; व्याकरण की दृष्टि से सब प्रथमा विभक्ति बहुवचन ही हैं।
  • अवधेयांशः दो नई बातें सिखाता है — नामपद का मूलरूप प्रातिपदिकम् कहलाता है (‘रामः’ का प्रातिपदिक ‘राम’), और तद्, एतद्, अस्मद्, युष्मद् के प्रथमा-रूप। अस्मद् और युष्मद् के रूप तीनों लिङ्गों में एक जैसे रहते हैं — अहम्/आवाम्/वयम् और त्वम्/युवाम्/यूयम्।
  • अभ्यास का आधा भाग वचन-परिवर्तन का है — प्रश्न ३ और ५ में एकवचन ↔ बहुवचन बदलना है, और प्रश्न ६ कर्ता को उसकी सही क्रिया से जोड़ना सिखाता है (छात्रः पठति, छात्रौ पठतः, छात्राः पठन्ति)।
  • योग्यताविस्तर गीत को इतिहास से जोड़ देता है — नौ महापुरुषों के चित्र (शङ्कराचार्य से अब्दुल कलाम तक) और एक मातृदेवता-स्तोत्र जिसमें अरुन्धती, गार्गी, मीरा, दुर्गावती, लक्ष्मीबाई, चन्नम्मा, रुद्रमाम्बा, निवेदिता जैसे नाम गिनाए गए हैं।

त्वरित पुनरावृत्ति – Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्)

शब्दःअर्थः (संस्कृते)हिन्दीगीते प्रयोगः
नितराम्सुतराम्अत्यधिक रूप सेजयगामिनो नितराम्
दृढमानसाःदृढचित्ताःदृढ़ मन वालेदृढमानसा गतलालसाः
गतलालसाःलोभरहिताःलालच रहितदृढमानसा गतलालसाः
प्रियसाहसाःसाहसयुक्ताःसाहसीप्रियसाहसाः सततम्
नियतम्निश्चितम्निश्चित (रूप से)शुभचिन्तका नियतम्
ऊर्जस्वलाःस्फूर्तियुक्ताःफुर्तीलेऊर्जस्वला वर्चस्वला
वर्चस्वलाःतेजोयुक्ताःतेजस्वीऊर्जस्वला वर्चस्वला
अतिनिश्चलाःअविचलिताःदृढ़ निर्णय वालेअतिनिश्चला विजये
शूराःवीराःपराक्रमीशूरा वयं धीरा वयम्
सुतराम्अत्यधिकम्बहुत अधिकवीरा वयं सुतराम्
गुणशालिनःगुणयुक्ताःगुणवान्गुणशालिनो बलशालिनो
जयगामिनःविजयं प्राप्नुवन्तःविजय पाने वालेजयगामिनो नितराम्
अतिभावुकाःअतीव संवेदनशीलाःअत्यन्त भावुकजनसेवका अतिभावुकाः
शुभचिन्तकाःहितैषिणःभला चाहने वालेशुभचिन्तका नियतम्

Old NCERT vs New – Class 6 Sanskrit

This chapter is from Deepakam, the new NCERT Class 6 Sanskrit book (NCF-SE 2023, used from 2024-25). It replaced the old book “Ruchira”, so chapter numbers and names differ from older PDFs.

Solutions and All Chapters

Answers to the exercises and the full chapter list of Deepakam:

Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्) – Overview

ClassClass 6
SubjectSanskrit
BookDeepakam – new NCERT book
Chapter7 of 16 – Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्)
EditionNCERT Reprint 2026-27
Session2026-27
PDFFree – read online or download

Class 6 Sanskrit Chapter 7 – FAQs

Where can I download Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्) Class 6 PDF?

From the download table on this page – the chapter PDF is free, and the full book is linked too.

What is Class 6 Sanskrit Chapter 7 about?

पाठ का नाम ही उसका मुख्य वाक्य है — ‘शूराः वयं धीराः वयम्’ = ‘हम शूर हैं, हम धीर हैं’। पूरा गीत उत्तमपुरुष बहुवचन में है — वयम् (हम), स्मः (हैं), यामः (जाते हैं) — इसलिए यह पाठ मिलकर, सामूहिक स्वर में गाने के लिए बना है।

Is Shurah Vayan Dhirah Vayam (शूराः वयं धीराः वयम्) from the new NCERT Class 6 Sanskrit book?

Yes. It is chapter 7 of deepakam, the new NCERT Class 6 Sanskrit book for 2026-27.

Is this the latest NCERT edition for 2026-27?

Yes – the PDF is NCERT’s latest edition for the 2026-27 session.

Where are the NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Chapter 7?

Open the NCERT Solutions link above for answers to the exercise questions.

Official website: ncert.nic.inNational Council of Educational Research and Training publishes date sheets, admit cards and results here
Visit

Ask a question

?

Loading comments…