Download Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) – NCERT Class 8 Sanskrit Chapter 6 PDF from the new NCERT Class 8 Sanskrit book Deepakam (2026-27). Read the chapter online or download the free PDF. पाठ का ढाँचा — यह गद्य-पाठ पूरी तरह संवाद-रूप में है। आरम्भ में कोष्ठक में रङ्गसङ्केत है — (नवदेहलीस्थः प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालयः। अत्र विविधाः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति।) — फिर सङ्ग्रहालय में और उसके बाद कक्षा में अध्यापक तथा छह…
Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) PDF – Chapter 6 of Deepakam
Read the chapter online or download the PDF.
| Chapter | Download | |
|---|---|---|
| Chapter 6 PDF | Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) | View PDF |
| Full book | NCERT Class 8 Sanskrit – Deepakam | View Book |
Read Online
What Is in Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्)? (Class 8 Sanskrit Chapter 6)
- पाठ का ढाँचा — यह गद्य-पाठ पूरी तरह संवाद-रूप में है। आरम्भ में कोष्ठक में रङ्गसङ्केत है — (नवदेहलीस्थः प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालयः। अत्र विविधाः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति।) — फिर सङ्ग्रहालय में और उसके बाद कक्षा में अध्यापक तथा छह छात्रों की चर्चा चलती है।
- सङ्ग्रहालय में क्या देखा — हॉलोग्राम् (त्रिवैम-प्रतिमूर्तिः) से प्रधानमन्त्री का भाषण, वर्धिता-वास्तविकता (AR) तथा आभासीया-वास्तविकता (VR) के उपकरण, कृत्रिमबुद्धि-आधारित संवादयन्त्र, और डिजिटल्-प्रक्षेपण-चलच्चित्र जिसमें भारत की सम्पूर्ण विकास-यात्रा दिखाई गई है।
- ‘डिजिटल्-भारतम्’ का लक्ष्य — अध्यापक बताते हैं कि यह भारत-सर्वकार की महत्त्वाकाङ्क्षिणी योजना है; इसका सूत्र है ‘डिजिटल्-भारतम् — सशक्तीकरणार्थं शक्तिः’। राष्ट्र डिजिटल् रूप से सुशक्त (सशक्त) हो और डिजिटल्-शक्तिः सर्वजनान् सुशक्तान् कुर्यात् — यही इसका ध्येय है।
- क्षेत्र-दर-क्षेत्र सेवाएँ — शासन में डिजि-लॉकर्, उमङ्ग्, माय्-गव्, जेम्, कोविन्; वित्त में यूपीआय्, रूपे-कार्ड्, जनधनयोजना; शिक्षा में दीक्षा, स्वयम्, स्वयं-प्रभा, ई-पाठशाला, निष्ठा, पीएम्-ई-विद्या; कृषि में ई-नाम्, पीएम्-किसान्, ड्रोन्-प्रौद्योगिकी; वाणिज्य में आभासीय (ऑन्-लैन्) विक्रय तथा आशुप्रतिक्रिया-कूट (QR Code) आधारित विनिमय।
- चेतावनी भी है — पाठ केवल प्रशंसा नहीं करता। अध्यापक कहते हैं — अस्माभिः ‘साङ्गणिक-सुरक्षा’-विषये अपि चिन्तनीयम्। लोग प्रायः लोभात् भयात् वा साङ्गणिक-अपराध के शिकार होते हैं, इसलिए जन-जागरण के उपाय सोचने चाहिए।
- व्याकरण-केन्द्र — ‘अत्र इदम् अवधेयम्’ पेटी दो कृत्-प्रत्यय सिखाती है — क्त-प्रत्ययः (भूतकाल, कर्मवाच्य–भाववाच्य; कर्ता में तृतीया, कर्म में प्रथमा — बालकेन पाठः पठितः) तथा शतृ-प्रत्ययः (वर्तमान में कार्य करने वाला; केवल परस्मैपदी धातुओं से — पठ् + शतृ = पठन्)। दोनों तीनों लिङ्गों में चलते हैं।
त्वरित पुनरावृत्ति – Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्)
| शब्दः | अर्थः (संस्कृतम्) | हिन्दी अर्थ | English |
|---|---|---|---|
| सङ्ग्रहालयः | वस्तुसङ्ग्रहगृहम् | संग्रहालय | Museum |
| हॉलोग्राम् | त्रिवैम-प्रतिमूर्तिः | होलोग्राम | Hologram |
| वर्धिता वास्तविकता | संवर्धिता वास्तविकता | संवर्धित वास्तविकता | Augmented Reality (AR) |
| आभासीया वास्तविकता | आभासीया वास्तविकता | आभासी वास्तविकता | Virtual Reality (VR) |
| कृत्रिमबुद्धिः | यान्त्रिकी बुद्धिः | कृत्रिम-बुद्धिमत्ता | Artificial Intelligence (AI) |
| डिजिटल्-प्रक्षेपणम् | सङ्गणक-चित्रप्रदर्शनम् | डिजिटल प्रक्षेपण | Digital Projection |
| संवादः | वार्तालापः | संवाद | Conversation |
| प्रौद्योगिकी | तन्त्रज्ञानम् | प्रौद्योगिकी | Technology |
| उत्सुकता | जिज्ञासा | उत्सुकता | Curiosity |
| भाषणम् | प्रवचनम् | भाषण | Speech |
| उपकरणानि | यन्त्राणि | उपकरण | Devices |
| अन्तर्जालम् | अन्तर्जालम् | संचार / इंटरनेट | Internet |
| योगदानम् | सहयोगः | योगदान | Contribution |
| आशुप्रतिक्रियाकूटः | झटिति प्रतिक्रियायाः कूटः | आशु प्रतिक्रिया कोड | Quick Response Code |
Old NCERT vs New – Class 8 Sanskrit
This chapter is from Deepakam, the new NCERT Class 8 Sanskrit book (NCF-SE 2023, used from 2025-26). It replaced the old book “Ruchira”, so chapter numbers and names differ from older PDFs.
Solutions and All Chapters
Answers to the exercises and the full chapter list of Deepakam:
Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) – Overview
| Class | Class 8 |
| Subject | Sanskrit |
| Book | Deepakam – new NCERT book |
| Chapter | 6 of 15 – Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) |
| Edition | NCERT Reprint 2026-27 |
| Session | 2026-27 |
| Free – read online or download |
Class 8 Sanskrit Chapter 6 – FAQs
Where can I download Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) Class 8 PDF?
From the download table on this page – the chapter PDF is free, and the full book is linked too.
What is Class 8 Sanskrit Chapter 6 about?
पाठ का ढाँचा — यह गद्य-पाठ पूरी तरह संवाद-रूप में है। आरम्भ में कोष्ठक में रङ्गसङ्केत है — (नवदेहलीस्थः प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालयः। अत्र विविधाः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति।) — फिर सङ्ग्रहालय में और उसके बाद कक्षा में अध्यापक तथा छह छात्रों की चर्चा चलती है।
Is Dijibhartam – Yugparivartanam (डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्) from the new NCERT Class 8 Sanskrit book?
Yes. It is chapter 6 of deepakam, the new NCERT Class 8 Sanskrit book for 2026-27.
Is this the latest NCERT edition for 2026-27?
Yes – the PDF is NCERT’s latest edition for the 2026-27 session.
Where are the NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6?
Open the NCERT Solutions link above for answers to the exercise questions.













