NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् provide clear, step-by-step answers to every exercise and in-text question from the chapter डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् of the NCERT textbook दीपकम्. Prepared by subject experts as per the latest NCERT (CBSE) syllabus for 2026-27, these NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit help you understand each concept, write exam-ready answers, and check your own solutions. You can read them online below or download the free Class 8 Sanskrit Chapter 6 question-answer PDF.
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्
- Class: Class 8
- Subject: Sanskrit
- Chapter: Chapter 6 – डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्
- Textbook: दीपकम् (NCERT)
- Study material: NCERT Solutions – questions with answers, free PDF
These solutions answer all the exercise questions of Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् — including the in-text questions, short-answer and long-answer questions, and activities — with complete explanations so you can follow the method, not just the final answer. Read the full solutions below.
NCERT Solutions Class 8 Sanskrit Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् View Download
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 PDF Download
You can read the NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 online above, or download the complete question-answer PDF to study डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् offline at any time.
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 PDF Download Link – Click Here to Download Solutions PDF
Questions Covered in This Chapter
These NCERT Solutions answer all 47 questions of this chapter. The questions solved are:
- “महोदय ! अस्य स्वरूपं किञ्चित् स्पष्टीकरोतु।” (श्रेया, पृष्ठ 64)
- “किन्तु यदि ग्राम्य-क्षेत्रे अन्तर्जालस्य समस्या अस्ति तर्हि तत्र कथम् एतासां सेवानाम् उपयोगः भविष्यति ?” (यशिका, पृष्ठ 64)
- “आचार्य ! किं कृषिक्षेत्रे अपि डिजिटल्-भारतस्य योगदानम् अस्ति ?” (अथर्वः, पृष्ठ 65)
- “बहु सम्यक्। किन्तु ‘डिजिटल्’ इत्यस्य वाणिज्ये कीदृशः प्रभावः अस्ति ?” (यशिका, पृष्ठ 65)
- “सर्वं विकसितं भाति डिजिटल्-भारतेऽधुना। जीवनस्य च सौकर्यं सहसा लभते जनः॥” — अस्य श्लोकस्य पदच्छेदः, अन्वयः, अर्थः, भावः च लिखत।
- मातृभाषया अर्थं लिखत — (पृष्ठ 66–67 की शब्दार्थ-सारणी का अन्तिम स्तम्भ भरना है।)
- १. क्त-प्रत्ययः — ‘क्त’-प्रत्ययस्य प्रयोगः कदा भवति ? सोदाहरणं स्पष्टीकुरुत।
- २. शतृ-प्रत्ययः — ‘शतृ’-प्रत्ययस्य प्रयोगः कुत्र भवति ? सारणीं पूरयत।
- (क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये कीदृशी प्रौद्योगिकी प्रयुक्ता अस्ति ?
- (ख) हॉलोग्राम्-द्वारा कस्य भाषणं दृश्यते ?
- (ग) कस्याः प्रभावः दैनन्दिनजीवने दृश्यते ?
- (घ) भारत-सर्वकारस्य महत्त्वाकाङ्क्षिणी योजना का अस्ति ?
- (ङ) ‘फ़ास्टॅग्’ इत्यस्य उपयोगेन कस्य सङ्ग्रहणं भवति ?
- (क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये काः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति ?
- (ख) जनाः किमर्थं साङ्गणिक-अपराधेन पीडिताः भवन्ति ?
- (ग) यशिका ‘डिजि-लॉकर्’ इत्यस्य उपयोगं कथं करोति ?
- (घ) डिजिटल्-भारतस्य वित्तीयसमावेशने काः योजनाः सन्ति ?
- (ङ) डिजिटल्-भारते शिक्षायाः क्षेत्रे केषां पटलानाम् उपयोगः करणीयः ?
- (च) ग्राम्य-क्षेत्रेषु डिजिटल्-सेवानां समस्या कथं निराकर्तुं शक्यते ?
- अधः दत्तान् शब्दान् सम्यक् संयोजयत — (क) हॉलोग्राम् (ख) यूपीआय् (UPI) (ग) डिजि-लॉकर् (घ) फ़ास्टॅग् (FASTag) (ङ) वीआर (VR) ⟷ कृत्रिम-बुद्धिः (AI) · आभासीया-वास्तविकता · शीघ्रं, सुरक्षितं, सुगमं च डिजिटल्-धनदेय-प्रत्यर्पणम् · डिजिटल्-प्रमाणपत्रम् · राजमार्गेषु स्वचालितविधिना मार्गशुल्कस्य शीघ्रं संग्रहणम्
- (क) प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालये हॉलोग्राम्-द्वारा …………… दृश्यते।
- (ख) डिजिटल्-भारतस्य आर्थिकसमावेशनं सुगमं कर्तुं …………… प्रणाली अस्ति।
- (ग) डिजिटल्-शासनं …………… सेवां प्रददाति।
- (घ) डिजिटल्-भारतस्य शिक्षाक्षेत्रे …………… नाम डिजिटल्-शैक्षिकमञ्चः अस्ति।
- (ङ) भारतस्य डिजिटल्-परिवर्तनं सर्वाणि …………… क्षेत्राणि स्पृशति।
- अधः अस्मिन् पाठे आगतानां शब्दानाम् आधारेण शब्दजालं प्रदत्तम् अस्ति। अत्र वामतः दक्षिणम् उपरितः अधः च आधारं कृत्वा उदाहरणानुसारं शब्दान् रेखाङ्कयत — (उदाहरणम् : डिजीलॉकर्, संवादयन्त्रम्)
- शब्दाः — अन्तर्जालम्, शिक्षिका, सङ्गणकः, विद्यालयः, ई-पत्रम्, पाठ्यपुस्तकम्, डिजिटल्, लेखनी।
- (क) हॉलोग्राम् कृत्रिमबुद्धेः एकः प्रकारः अस्ति।
- (ख) वर्धित-वास्तविकतायाः उपयोगिता ऐतिहासिक-घटनानां प्रत्यक्षानुभवाय अस्ति।
- (ग) डिजिटल्-प्रक्षेपण-मानचित्रं भारतस्य विकासयात्रां प्रदर्शयति।
- (घ) फ़ास्टॅग् इति राजमार्गेषु स्वचालितविधिना मार्गशुल्कस्य शीघ्रं संग्रहणं करोति।
- (ङ) डिजी-लॉकर् इत्यस्य माध्यमेन केवलम् आधार-पत्रं सुरक्षितुं शक्यते।
- (च) भारतस्य डिजिटल्-परिवर्तनं केवलं शासने प्रभावं करोति, नागरिकजीवने न।
- (छ) उमङ्ग्, माय्-गव्, जेम् इत्यादयः ई-शासन-मञ्चाः सन्ति।
- (क) कसङ्गम्ण
- (ख) कार्वसरः
- (ग) लयःविद्या
- (घ) जिकडिलॉर्
- (ङ) शक्तसुम्
- परिच्छेदः — “अद्यतने विज्ञानयुगे सर्वे मनुष्याः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्याः प्रयोगं कुर्वन्ति। जनाः अन्तर्जालस्य, सचलदूरवाण्याः, सङ्गणकस्य च साहाय्येन शीघ्रं कार्याणि सम्पादयन्ति। विद्यार्थिनः अपि ई-अधिगम-प्रणालीं स्वीकृत्य ज्ञानं वर्धयन्ति।” — (क) अद्यतनं युगं कीदृशम् अस्ति ?
- (ख) मानवाः केषां साहाय्येन कार्याणि शीघ्रं कुर्वन्ति ?
- (ग) ई-अधिगम-प्रणाल्याः प्रयोगं के कुर्वन्ति ?
- ‘क्षेत्रानुसारं भारते डिजिटल्-प्रगतिः’ — दश क्षेत्राणि तेषु प्रमुखाणि पटलानि च लिखत।
- भारतीयज्ञानपरम्परा — आधुनिक-सङ्गणकगणनायाः मूलाधारौ कौ ? कैः प्रतिपादितौ ?
- अधिकसूचनार्थम् अधः प्रदत्तस्य क्यूआर्-कूटस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
- (1) अधः प्रदत्तसम्पर्कचिह्नेन (लिङ्क् इत्यनेन) ‘आशुप्रतिक्रियाकूट’-माध्यमेन (क्यूआर्-कोड्) च प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालयस्य आभासीयं भ्रमणं कृत्वा भारतस्य डिजिटल्-विकासं वर्णयत।
- (2) छात्राः समूहेषु विभक्ताः भवेयुः, प्रत्येकं समूहः डिजिटल्-भारतस्य कस्याश्चिदपि योजनायाः प्रस्तुतिं करोतु।
Chapter at a Glance
- पाठ का ढाँचा — यह गद्य-पाठ पूरी तरह संवाद-रूप में है। आरम्भ में कोष्ठक में रङ्गसङ्केत है — (नवदेहलीस्थः प्रधानमन्त्रिसङ्ग्रहालयः। अत्र विविधाः डिजिटल्-प्रौद्योगिक्यः प्रदर्शिताः सन्ति।) — फिर सङ्ग्रहालय में और उसके बाद कक्षा में अध्यापक तथा छह छात्रों की चर्चा चलती है।
- सङ्ग्रहालय में क्या देखा — हॉलोग्राम् (त्रिवैम-प्रतिमूर्तिः) से प्रधानमन्त्री का भाषण, वर्धिता-वास्तविकता (AR) तथा आभासीया-वास्तविकता (VR) के उपकरण, कृत्रिमबुद्धि-आधारित संवादयन्त्र , और डिजिटल्-प्रक्षेपण-चलच्चित्र जिसमें भारत की सम्पूर्ण विकास-यात्रा दिखाई गई है।
- ‘डिजिटल्-भारतम्’ का लक्ष्य — अध्यापक बताते हैं कि यह भारत-सर्वकार की महत्त्वाकाङ्क्षिणी योजना है; इसका सूत्र है ‘डिजिटल्-भारतम् — सशक्तीकरणार्थं शक्तिः’ । राष्ट्र डिजिटल् रूप से समृद्ध हो और डिजिटल्-शक्तिः सर्वजनान् सुशक्तान् कुर्यात् — यही इसका ध्येय है।
- क्षेत्र-दर-क्षेत्र सेवाएँ — शासन में डिजि-लॉकर्, उमङ्ग्, माय्-गव्, जेम्, कोविन्; वित्त में यूपीआय्, रूपे-कार्ड्, जनधनयोजना; शिक्षा में दीक्षा, स्वयम्, स्वयं-प्रभा, ई-पाठशाला, निष्ठा, पीएम्-ई-विद्या; कृषि में ई-नाम्, पीएम्-किसान्, ड्रोन्-प्रौद्योगिकी; वाणिज्य में आभासीय (ऑन्-लैन्) विक्रय तथा आशुप्रतिक्रिया-कूट (QR Code) आधारित विनिमय।
- चेतावनी भी है — पाठ केवल प्रशंसा नहीं करता। अध्यापक कहते हैं — अस्माभिः ‘साङ्गणिक-सुरक्षा’-विषये अपि चिन्तनीयम् । लोग प्रायः लोभात् भयात् वा साङ्गणिक-अपराध के शिकार होते हैं, इसलिए जन-जागरण के उपाय सोचने चाहिए।
- व्याकरण-केन्द्र — ‘अत्र इदम् अवधेयम्’ पेटी दो कृत्-प्रत्यय सिखाती है — क्त-प्रत्ययः (भूतकाल, कर्मवाच्य–भाववाच्य; कर्ता में तृतीया, कर्म में प्रथमा — बालकेन पाठः पठितः ) तथा शतृ-प्रत्ययः (वर्तमान में कार्य करने वाला; केवल परस्मैपदी धातुओं से — पठ् + शतृ = पठन् )। दोनों तीनों लिङ्गों में चलते हैं।
How to Download NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 PDF
Follow these simple steps to get the डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् questions-and-answers PDF from दीपकम्.
- Search NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 aglasem and open this page.
- Read the exercise questions with answers for डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् shown above.
- Click the Download PDF link to save the डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् solutions to your device.
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit – All Chapters
There are more chapters to study besides डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् in Sanskrit. Here are the NCERT Solutions for all chapters of Class 8 Sanskrit.
- Chapter 1 संगच्छध्वं संवदध्वम्
- Chapter 2 अल्पानामपि वस्तूनां संहतिः कार्यसाधिका
- Chapter 3 सुभाषितरसं पीत्वा जीवनं सफलं कुरु
- Chapter 4 प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः
- Chapter 5 गीता सुगीता कर्तव्या
- Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्
- Chapter 7 मञ्जुलमञ्जूषा सुन्दरसुरभाषा
- Chapter 8 पश्यत कोणमैशान्यं भारतस्य मनोहरम्
- Chapter 9 कोऽरुक् ? कोऽरुक् ? कोऽरुक् ?
- Chapter 10 सन्निमित्ते वरं त्यागः (क-भागः)
- Chapter 11 सन्निमित्ते वरं त्यागः (ख-भागः)
- Chapter 12 सम्यग्वर्णप्रयोगेण ब्रह्मलोके महीयते
- Chapter 13 वर्णोच्चारण-शिक्षा १
NCERT Solutions for Class 8 – All Subjects
Just like Chapter 6 of Sanskrit, you can get the exercise questions with answers for every other subject of Class 8. Here are the NCERT Solutions for all subjects of Class 8.
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 – An Overview
The key highlights of this study material are as follows.
| Aspects | Details |
|---|---|
| Class | Class 8 |
| Subject | Sanskrit |
| Chapter Number | Chapter 6 |
| Chapter Name | डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् |
| Book Name | दीपकम् |
| Book By | NCERT (National Council of Educational Research and Training) |
| Educational Resource Here | NCERT Solutions of Class 8 Sanskrit Chapter 6 for all exercises |
| More Questions Answers of This Subject | NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit |
| Download Book Chapter | NCERT Book Class 8 Sanskrit |
| All Questions Answers For This Class | NCERT Solutions for Class 8 |
| Complete Solutions | NCERT Solutions |
NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् – FAQs
What are the NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्?
They are the complete, step-by-step answers to all the exercise and in-text questions of Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् from the NCERT Class 8 Sanskrit textbook दीपकम्, written by experts as per the latest NCERT syllabus.
How can I download the Class 8 Sanskrit Chapter 6 solutions PDF for free?
Open this page on aglasem, read the डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम् questions with answers, and click the “Download Solutions PDF” link. The Class 8 Sanskrit Chapter 6 NCERT Solutions PDF is completely free to download.
Are these NCERT Solutions as per the latest 2026-27 syllabus?
Yes. The NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 are based on the latest NCERT textbook दीपकम् and the current 2026-27 CBSE syllabus, so the questions and answers match what you study in class.
Where can I get NCERT Solutions for the other chapters of Class 8 Sanskrit?
You can find the answers to every chapter on the NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit page, and solutions for every subject on the NCERT Solutions for Class 8 page.
How do NCERT Solutions help in exam preparation?
They show the correct method to solve each question, help you write answers the way they are expected in exams, let you check and correct your own work, and save revision time — which together improve your marks in Class 8 Sanskrit.
If you have any queries on NCERT Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 6 डिजिभारतम् – युगपरिवर्तनम्, then please ask in the comments below.
