NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 Virangana Pannadhaya provide clear, step-by-step answers to every exercise and in-text question from the chapter Virangana Pannadhaya of the NCERT textbook Deepakam. Prepared by subject experts as per the latest NCERT (CBSE) syllabus for 2026-27, these NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit help you understand each concept, write exam-ready answers, and check your own solutions. You can read them online below or download the free Class 7 Sanskrit Chapter 12 question-answer PDF.
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 Virangana Pannadhaya
- Class: Class 7
- Subject: Sanskrit
- Chapter: Chapter 12 – Virangana Pannadhaya
- Textbook: Deepakam (NCERT)
- Study material: NCERT Solutions – questions with answers, free PDF
These solutions answer all the exercise questions of Chapter 12 Virangana Pannadhaya — including the in-text questions, short-answer and long-answer questions, and activities — with complete explanations so you can follow the method, not just the final answer. Read the full solutions below.
NCERT Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 12 वीराङ्गना पन्नाधाया View Download
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 PDF Download
You can read the NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 online above, or download the complete question-answer PDF to study Virangana Pannadhaya offline at any time.
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 PDF Download Link – Click Here to Download Solutions PDF
Questions Covered in This Chapter
These NCERT Solutions answer all 59 questions of this chapter. The questions solved are:
- मातृभाषया अर्थं लिखन्तु। (पाठे प्रदत्तानां शब्दानाम् अर्थः संस्कृते, हिन्द्याम्, आङ्ग्लभाषायां च दत्तः अस्ति; छात्राः स्वमातृभाषया अर्थं लिखन्तु।)
- उच्चैः पठन्तु, अवगच्छन्तु च — लङ्-लकारः (भूतकाले एतस्य लकारस्य प्रयोगः भवति)। पठ् धातुः (परस्मैपदम्) — एकवचनम् / द्विवचनम् / बहुवचनम्।
- वयं वाक्येषु लङ्लकारस्य प्रयोगं पठामः। (एकवचनम् / द्विवचनम् / बहुवचनम् — प्रथमपुरुषः, मध्यमपुरुषः, उत्तमपुरुषः)
- (क) राजस्थानस्य वीराङ्गनासु का सुविख्याता ?
- (ख) उदयसिंहः कस्य पुत्रः ?
- (ग) बनवीरः कं मारयितुम् कुतन्त्रम् अरचयत् ?
- (घ) कालान्तरे कः मेवाडस्य राजा अभवत् ?
- (ङ) पन्नाधायायाः निर्णयः कीदृशः आसीत् ?
- (च) महाराणाप्रतापः केषां हृदये चिरं स्थानं प्राप्नोत् ?
- (क) पन्नाधाया कस्य अद्वितीयम् उदाहरणम् अस्ति ?
- (ख) महाराणासङ्ग्रामसिंहस्य पुत्रौ कौ आस्ताम् ?
- (ग) दुष्टबुद्धिः बनवीरः किम् अचिन्तयत् ?
- (घ) बनवीरस्य कुतन्त्रं ज्ञात्वा पन्नाधाया किम् अकरोत् ?
- (ङ) आचन्द्रार्कं किं तिष्ठति ?
- (च) पन्नाधायायाः बलिदानं किं शिक्षयति ?
- (क) [उदाहरणम्] एकवचनम् — अमिलत् , द्विवचनम् — अमिलताम् , बहुवचनम् — अमिलन्
- (ख) एकवचनम् — ……….., द्विवचनम् — अवदतम् , बहुवचनम् — ………..
- (ग) एकवचनम् — अखादः , द्विवचनम् — ……….., बहुवचनम् — ………..
- (घ) एकवचनम् — ……….., द्विवचनम् — ……….., बहुवचनम् — अलिखन्
- (ङ) एकवचनम् — ……….., द्विवचनम् — अरक्षाव , बहुवचनम् — ………..
- (च) एकवचनम् — ……….., द्विवचनम् — ……….., बहुवचनम् — अपिबत
- (छ) एकवचनम् — अपृच्छम् , द्विवचनम् — ……….., बहुवचनम् — ………..
- (ज) एकवचनम् — ……….., द्विवचनम् — अमारयताम् , बहुवचनम् — ………..
- (झ) एकवचनम् — ……….., द्विवचनम् — ……….., बहुवचनम् — अभवाम
- (क) सः शालाम् अगच्छत्। [उदाहरणम् — द्विवचनम् : तौ शालाम् अगच्छताम्।]
- (ख) बालिका पद्यम् अलिखत्।
- (ग) शिक्षकः अवदत्।
- (घ) सा चित्रम् अपश्यत्।
- (ङ) त्वम् अक्रीडः।
- (च) त्वं जलम् अनयः।
- (छ) अहं मन्दिरम् अगच्छम्।
- (ज) अहं मधुरम् अखादम्।
- यथा – महाराणासङ्ग्रामसिंहस्य भ्राता पृथ्वीराजः। [रेखाङ्कितम् — महाराणासङ्ग्रामसिंहस्य]
- (क) सः अचिन्तयत्। [रेखाङ्कितम् — सः]
- (ख) शयनस्थाने चन्दनं शायितवती। [रेखाङ्कितम् — शयनस्थाने]
- (ग) राष्ट्रहितं श्रेष्ठम्। [रेखाङ्कितम् — राष्ट्रहितम्]
- (घ) बनवीरः चन्दनम् अमारयत्। [रेखाङ्कितम् — चन्दनम्]
- (ङ) तस्याः निर्णयः अकल्पनीयः आसीत्। [रेखाङ्कितम् — तस्याः]
- (च) उदयसिंहः मेवाडस्य राजा अभवत्। [रेखाङ्कितम् — उदयसिंहः]
- (छ) मम प्रतिस्पर्धी न स्यात्। [रेखाङ्कितम् — मम]
- (क) मम + अपि = ……….. [यथा – विद्या + अभ्यासः = विद्याभ्यासः]
- (ख) विद्या + अर्थी = ………..
- (ग) सह + अनुभूतिः = ………..
- (घ) कवि + इन्द्रः = ………..
- (ङ) गिरि + ईशः = ………..
- (च) वेद + अलङ्कारः = ………..
- (छ) दैत्य + अरिः = ………..
- (ज) सु + उक्तिः = ………..
- (क) उदयसिंहः वीरः आसीत्। [यथा – पन्नाधाया राज्यम् अरक्षत्। – पन्नाधाया राज्यं रक्षति।]
- (ख) अहं तत् सर्वम् अपश्यम्।
- (ग) बनवीरः कुतन्त्रम् अकरोत्।
- (घ) त्वं शयनस्थानम् अगच्छः।
- (ङ) ते कथाम् अपठन्।
- (च) धात्री उदयसिंहम् अपृच्छत्।
- (छ) वयं शूराः अभवाम।
- १. सामान्यतः भूतकाले लङ्-लकारस्य स्थाने क्तवतुप्रत्ययान्त-पदस्य प्रयोगः क्रियते। (धातुः / लट्-लकारः / लङ्-लकारः / क्तवतु-प्रत्ययान्त-पदम् — पुंलिङ्गं स्त्रीलिङ्गं च)
- २. राज्यस्य सप्त अङ्गानि भवन्ति — १. स्वामी २. अमात्यः ३. सुहृत् ४. कोषः ५. राष्ट्रम् ६. दुर्गम् ७. बलम्। एतानि सुदृढानि चेत् राष्ट्रं सुदृढं भवति।
- ३. प्राचीनकाले युद्धेषु विविधव्यूहानां रचना क्रियते स्म — यथा – चक्रव्यूहः, गरुडव्यूहः, सर्पव्यूहः, मकरव्यूहः, अर्धचन्द्रव्यूहः, मण्डलव्यूहः, ओरमीव्यूहः, क्रौञ्चव्यूहः, वज्रव्यूहः च इत्यादयः व्यूहाः।
- भारतीयानां वीराङ्गनानां चित्राणि संगृह्य तासां पराक्रमं सारांशरूपेण स्वभाषया लिखन्तु। यथा – लक्ष्मीबाई, पद्मावती, कित्तूरुराणी, चन्नम्मा, रुद्रम्मादेवी, झलकारी, रानीहाडी चेत्यादीनाम्।
Chapter at a Glance
- भारतभूमि वीरों और त्यागियों की भूमि है; अथर्ववेद का वचन ‘माता भूमिः पुत्रोऽहं पृथिव्याः’ पाठ के आरम्भ में उद्धृत है।
- षोडश शतक में मेवाड के महाराणा सङ्ग्रामसिंह के दो पुत्र थे — विक्रमादित्यः और उदयसिंहः।
- पृथ्वीराज के अठारह पुत्रों में से एक बनवीर ने छल से विक्रमादित्य को मारकर मेवाड पर शासन किया और फिर उदयसिंह को मारने का कुतन्त्र रचा।
- धाय पन्नाधाया ने उदयसिंह के शयनस्थान पर अपने पुत्र चन्दन को सुला दिया; बनवीर ने चन्दन को उदयसिंह समझकर मार डाला।
- पन्नाधाया का निर्णय अकल्पनीय था — ‘व्यक्तिहितं न, राष्ट्रहितम् एव श्रेष्ठम्’ । कालान्तर में उदयसिंह ने बनवीर को मारकर मेवाड का राज्य पाया और उन्हीं के पुत्र हुए महाराणा प्रताप।
- व्याकरण — लङ्-लकार (भूतकाल) के पठ् धातु के नौ रूप, वचन-परिवर्तन, प्रश्ननिर्माण, सवर्णदीर्घ सन्धि तथा क्तवतु-प्रत्ययान्त पद।
How to Download NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 PDF
Follow these simple steps to get the Virangana Pannadhaya questions-and-answers PDF from Deepakam.
- Search NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 aglasem and open this page.
- Read the exercise questions with answers for Virangana Pannadhaya shown above.
- Click the Download PDF link to save the Virangana Pannadhaya solutions to your device.
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit – All Chapters
There are more chapters to study besides Virangana Pannadhaya in Sanskrit. Here are the NCERT Solutions for all chapters of Class 7 Sanskrit.
- Chapter 1 Vande Bharatamataram
- Chapter 2 Nityam Pibamah Subhashitarasam
- Chapter 3 Mitraya Namah
- Chapter 4 Na Labhyate Chet Amlam Drakshaphalam
- Chapter 5 Seva Hi Paramo Dharmah
- Chapter 6 Kridama Vayam Shlokantyaksharim
- Chapter 7 Ishavasyam Idam Sarvam
- Chapter 8 Hitam Manohari Cha Durlabham Vachah
- Chapter 9 Annad Bhavanti Bhutani
- Chapter 10 Dashamah Kah
- Chapter 11 Dvipeshu Ramyah Dvipo Andamanah
- Chapter 12 Virangana Pannadhaya
- Chapter 13 Varnamatra Parichayah
NCERT Solutions for Class 7 – All Subjects
Just like Chapter 12 of Sanskrit, you can get the exercise questions with answers for every other subject of Class 7. Here are the NCERT Solutions for all subjects of Class 7.
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 – An Overview
The key highlights of this study material are as follows.
| Aspects | Details |
|---|---|
| Class | Class 7 |
| Subject | Sanskrit |
| Chapter Number | Chapter 12 |
| Chapter Name | Virangana Pannadhaya |
| Book Name | Deepakam |
| Book By | NCERT (National Council of Educational Research and Training) |
| Educational Resource Here | NCERT Solutions of Class 7 Sanskrit Chapter 12 for all exercises |
| More Questions Answers of This Subject | NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit |
| Download Book Chapter | NCERT Book Class 7 Sanskrit |
| All Questions Answers For This Class | NCERT Solutions for Class 7 |
| Complete Solutions | NCERT Solutions |
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 Virangana Pannadhaya – FAQs
What are the NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 Virangana Pannadhaya?
They are the complete, step-by-step answers to all the exercise and in-text questions of Chapter 12 Virangana Pannadhaya from the NCERT Class 7 Sanskrit textbook Deepakam, written by experts as per the latest NCERT syllabus.
How can I download the Class 7 Sanskrit Chapter 12 solutions PDF for free?
Open this page on aglasem, read the Virangana Pannadhaya questions with answers, and click the “Download Solutions PDF” link. The Class 7 Sanskrit Chapter 12 NCERT Solutions PDF is completely free to download.
Are these NCERT Solutions as per the latest 2026-27 syllabus?
Yes. The NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 are based on the latest NCERT textbook Deepakam and the current 2026-27 CBSE syllabus, so the questions and answers match what you study in class.
Where can I get NCERT Solutions for the other chapters of Class 7 Sanskrit?
You can find the answers to every chapter on the NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit page, and solutions for every subject on the NCERT Solutions for Class 7 page.
How do NCERT Solutions help in exam preparation?
They show the correct method to solve each question, help you write answers the way they are expected in exams, let you check and correct your own work, and save revision time — which together improve your marks in Class 7 Sanskrit.
If you have any queries on NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 12 Virangana Pannadhaya, then please ask in the comments below.
