NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 9 Annad Bhavanti Bhutani – step-by-step answers to every exercise and in-text question of the chapter, as per the latest NCERT syllabus for 2027. Read them online or download the free question-answer PDF.
दीपकम् (कक्षा 7) का नवमः पाठः — अन्नाद् भवन्ति भूतानि एक संवादात्मक गद्य पाठ है जिसमें एक पुत्री अपनी माता से पूछती है कि मनुष्य, प्राणी और कीट पृथ्वी पर कैसे आए, और माता तैत्तिरीयोपनिषद् के अनुसार ब्रह्म → आकाश → वायु → अग्नि → जल → पृथिवी → ओषधि/सस्य → आहार → प्राणी-मनुष्य यह सृष्टिक्रम समझाती है। व्याकरण की दृष्टि से पूरा पाठ पञ्चमी विभक्ति (अपादान कारक) पर केन्द्रित है। नीचे पृष्ठ 96 से 103 तक के पाठगत प्रश्न, वयम् अभ्यासं कुर्मः के प्रश्न १–७ (हर उपभाग सहित), योग्यताविस्तारः तथा परियोजनाकार्यम् के पाँचों कार्य क्रम से हल किए गए हैं — पहले संस्कृत उत्तर, फिर कोष्ठक में हिन्दी अर्थ।
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 9 Annad Bhavanti Bhutani PDF
All the answers are on this page below. The PDF also explains every answer – why it is right and how to check it – so download it for revision.
| Chapter | Download | |
|---|---|---|
| Solutions PDF | Annad Bhavanti Bhutani | View PDF |
पाठ का हिंदी अनुवाद
योग्यताविस्तरः — अत्र इदम् अवधेयम्
NCERT Solutions for Class 7 Sanskrit Chapter 9 Annad Bhavanti Bhutani – Questions and Answers
All questions of the chapter are answered below, in the order of the book – in-text questions, activities and the end-of-chapter exercises. Each answer is written the way you would write it in the exam.
पाठे विद्यमानाः प्रश्नाः — पृष्ठ 96 – 98पाठः — अन्नाद् भवन्ति भूतानि (माता-पुत्र्योः संवादः)
माता उत्तरं ददाति — वत्से ! तदर्थं भवती प्रथमं पृथिव्याः उत्पत्तिक्रमं जानीयात् ।
[बेटी! इसके लिए तुम्हें पहले पृथ्वी की उत्पत्ति का क्रम जानना चाहिए।]
ब्रह्म इत्युक्ते चेतना-शक्तिः, ऊर्जा वा या सर्वत्र व्याप्ता अस्ति। यथा — आकाशः अणुः च सर्वत्र व्याप्तः अस्ति ।
[‘ब्रह्म’ का अर्थ है वह चेतना-शक्ति अथवा ऊर्जा जो सर्वत्र फैली हुई है — जैसे आकाश और अणु सब जगह व्याप्त हैं।]
आकाशात् वायुः उत्पन्नः ।
[आकाश से वायु उत्पन्न हुई।]
शृणोतु, वदामि। वायोः अग्निः उत्पन्नः ।
[सुनिए, बताती हूँ। वायु से अग्नि उत्पन्न हुई।]
माता क्रम से आगे बताती है — अग्नेः जलस्य उत्पत्तिः अभवत्। जलात् पृथिव्याः उत्पत्तिः अभवत् ।
[अग्नि से जल की और जल से पृथ्वी की उत्पत्ति हुई।]
अयि वत्से ! एतत् सर्वं नास्ति चेत् कथं मनुष्याः प्राणिनः वा जीवन्ति ?
[अरी बेटी! यदि यह सब न हो तो मनुष्य अथवा प्राणी जिएँगे कैसे?]
अग्नेः जलस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
[अग्नि से जल की उत्पत्ति हुई।]
नैव वत्से ! जलात् पृथिव्याः उत्पत्तिः अभवत् ।
[नहीं बेटी! जल से पृथ्वी की उत्पत्ति हुई।]
आम् । अहो ! मम पुत्री बहु चतुरा अस्ति। सत्यम् उक्तवती भवती ।
[हाँ। अरे! मेरी बेटी बहुत चतुर है। तुमने ठीक कहा।]
अहम् आधुनिकं रसायनशास्त्रम् उपनिषद्-ग्रन्थान् च पठितवती ।
[मैंने आधुनिक रसायनशास्त्र और उपनिषद्-ग्रन्थ पढ़े हैं।]
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 99अभ्यासः — प्रश्नः १ : अधः प्रदत्तानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखन्तु —
पुत्र्याः जिज्ञासा अस्ति यत् — वयं मनुष्याः प्राणिनः कीटाः च कथं भूलोके आगताः ।
[पुत्री की जिज्ञासा यह है कि हम मनुष्य, प्राणी और कीट भूलोक (पृथ्वी) पर कैसे आए।]
ब्रह्मणः आकाशस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
[ब्रह्म से आकाश की उत्पत्ति हुई।]
अग्नेः जलस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
[अग्नि से जल की उत्पत्ति हुई।]
पृथिव्याः ओषधीनां सस्यानां वृक्षादीनां च उत्पत्तिः अभवत् ।
[पृथ्वी से ओषधियों, फसलों (सस्यों) तथा वृक्ष आदि की उत्पत्ति हुई।]
आहारात् कीटाः, प्राणिनः, मनुष्याः च उत्पन्नाः ।
[आहार से कीट, प्राणी और मनुष्य उत्पन्न हुए।]
माता आधुनिकं रसायनशास्त्रम् उपनिषद्-ग्रन्थान् च पठितवती ।
[माता ने आधुनिक रसायनशास्त्र और उपनिषद्-ग्रन्थ पढ़े हैं।]
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 99अभ्यासः — प्रश्नः २ : पाठं पठित्वा रिक्तस्थानेषु समुचितं पदं लिखन्तु —
अम्ब ! मम काचिद् जिज्ञासा अस्ति ।
[माँ! मुझे कोई जिज्ञासा (जानने की इच्छा) है।]
प्रथमं ब्रह्मणः आकाशस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
[सबसे पहले ब्रह्म से आकाश की उत्पत्ति हुई।]
साक्षात् मनुष्याणाम् उत्पत्तिं वदतु ।
[सीधे मनुष्यों की उत्पत्ति बताइए।]
आहारात् कीटाः, प्राणिनः, मनुष्याः उत्पन्नाः खलु अम्ब ?
[आहार से ही कीट, प्राणी और मनुष्य उत्पन्न हुए हैं न, माँ?]
अहम् आधुनिकं रसायनशास्त्रम् उपनिषद्-ग्रन्थान् च पठितवती ।
[मैंने आधुनिक रसायनशास्त्र और उपनिषद्-ग्रन्थ पढ़े हैं।]
अस्माकं मौलिकं ज्ञानं तेषु एव निहितम् अस्ति ।
[हमारा मौलिक ज्ञान उन्हीं (उपनिषदों) में निहित है।]
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 99 – 100अभ्यासः — प्रश्नः ३ : उदाहरणानुसारम् अधः प्रदत्तानां शब्दानां वचनपरिवर्तनं कुर्वन्तु —
| शब्दः | एकवचनम् | द्विवचनम् | बहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| आहार | आहारात् | आहाराभ्याम् | आहारेभ्यः |
| मनुष्य | …… | …… | …… |
| वृक्ष | …… | …… | …… |
| अग्नि | अग्नेः | अग्निभ्याम् | अग्निभ्यः |
| मुनि | …… | …… | …… |
| पेटिका | पेटिकायाः | पेटिकाभ्याम् | पेटिकाभ्यः |
| वाटिका | …… | …… | …… |
| माला | …… | …… | …… |
| कूपी | कूप्याः | कूपीभ्याम् | कूपीभ्यः |
| नदी | …… | …… | …… |
| नगरी | …… | …… | …… |
दिए गए उदाहरण आहारात् / आहाराभ्याम् / आहारेभ्यः देखिए — ये सब पञ्चमी विभक्ति के रूप हैं। अतः हर शब्द के तीनों वचनों में पञ्चमी विभक्ति के ही रूप लिखने हैं।
| शब्दः | एकवचनम् | द्विवचनम् | बहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| आहार (उदाहरणम्) | आहारात् | आहाराभ्याम् | आहारेभ्यः |
| मनुष्य | मनुष्यात् | मनुष्याभ्याम् | मनुष्येभ्यः |
| वृक्ष | वृक्षात् | वृक्षाभ्याम् | वृक्षेभ्यः |
| अग्नि (उदाहरणम्) | अग्नेः | अग्निभ्याम् | अग्निभ्यः |
| मुनि | मुनेः | मुनिभ्याम् | मुनिभ्यः |
| पेटिका (उदाहरणम्) | पेटिकायाः | पेटिकाभ्याम् | पेटिकाभ्यः |
| वाटिका | वाटिकायाः | वाटिकाभ्याम् | वाटिकाभ्यः |
| माला | मालायाः | मालाभ्याम् | मालाभ्यः |
| कूपी (उदाहरणम्) | कूप्याः | कूपीभ्याम् | कूपीभ्यः |
| नदी | नद्याः | नदीभ्याम् | नदीभ्यः |
| नगरी | नगर्याः | नगरीभ्याम् | नगरीभ्यः |
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 100अभ्यासः — प्रश्नः ४ : उदाहरणानुसारम् अधः रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु —
यह पुस्तक का दिया हुआ उदाहरण है —
1. माता कुतः गृहम् आगच्छति ?
2. माता कस्मात् गृहम् आगच्छति ?
[माता कहाँ से घर आती है?]
1. राजेशः कुतः पुस्तकम् आनयति ?
2. राजेशः कस्मात् पुस्तकम् आनयति ?
[राजेश कहाँ से पुस्तक लाता है?]
1. विकासः कस्मात् लेखनीं स्वीकृतवान् ?
2. विकासः कुतः लेखनीं स्वीकृतवान् ?
[विकास ने किससे लेखनी ली?]
1. माता कुतः पुत्रं पश्यति ?
2. माता कस्मात् पुत्रं पश्यति ?
[माता कहाँ से पुत्र को देखती है?]
1. कुतः गङ्गा प्रवहति ?
2. कस्मात् गङ्गा प्रवहति ?
[गंगा कहाँ से बहती है?]
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 101अभ्यासः — प्रश्नः ५ : अधः प्रदत्तानि पदानि पठन्तु, तेषां पदानां पर्यायपदानि पाठेषु सन्ति, तानि चित्वा निर्देशानुसारं पदरञ्जन्यां लिखन्तु —
| १उ | त्प | त्तिः | २ | ||
| त्क | ३ | ||||
| र्षः | ६ | ४ | |||
| ८ | ५ | ||||
| ७ |
वामतः दक्षिणम्
(१) जन्म (त्रीणि अक्षराणि) — पुस्तके पूरितम्
(२) मातः (अक्षरद्वयम्)
(३) सत्यम् (अक्षरद्वयम्)
(४) अपि (एकम् अक्षरम्)
(५) ओषधीनाम् (त्रीणि अक्षराणि)
(६) तदर्थम् (अक्षरद्वयम्)
(७) कस्मिन् समये (अक्षरद्वयम्)
पदरञ्जनी में १. जन्म = उत्पत्तिः पहले से भरा हुआ है (उ | त्प | त्तिः)। उसी ढंग से शेष पद पाठ से चुनकर भरिए —
| क्रमः | दत्तं पदम् | पाठे विद्यमानं पर्यायपदम् | अक्षर-विभाजनम् |
|---|---|---|---|
| १ | जन्म | उत्पत्तिः (पुस्तके पूरितम्) | उ | त्प | त्तिः |
| २ | मातः | अम्ब | अ | म्ब |
| ३ | सत्यम् | आम् | आ | म् |
| ४ | अपि | च | च |
| ५ | ओषधीनाम् | सस्यानाम् | स | स्या | नाम् |
| ६ | तदर्थम् | अतः | अ | तः |
| ७ | कस्मिन् समये | कदा | क | दा |
उपरिष्टात् अधः
(१) उन्नतिः (त्रीणि अक्षराणि) — पुस्तके पूरितम्
(२) समाप्तम् (चत्वारि अक्षराणि)
(३) गगनस्य (चत्वारि अक्षराणि)
(४) बुद्धिमती (त्रीणि अक्षराणि)
(५) सकलम् (अक्षरद्वयम्)
(६) ततः परम् (चत्वारि अक्षराणि)
(८) किल (अक्षरद्वयम्)
ऊपर से नीचे की ओर भरे जाने वाले पद — १. उन्नतिः = उत्कर्षः पुस्तक में पहले से भरा है (उ | त्क | र्षः)।
| क्रमः | दत्तं पदम् | पाठे विद्यमानं पर्यायपदम् | अक्षर-विभाजनम् |
|---|---|---|---|
| १ | उन्नतिः | उत्कर्षः (पुस्तके पूरितम्) | उ | त्क | र्षः |
| २ | समाप्तम् | अवसानम् | अ | व | सा | नम् |
| ३ | गगनस्य | आकाशस्य | आ | का | श | स्य |
| ४ | बुद्धिमती | चतुरा | च | तु | रा |
| ५ | सकलम् | सर्वम् | स | र्वम् |
| ६ | ततः परम् | अनन्तरम् | अ | न | न्त | रम् |
| ८ | किल | खलु | ख | लु |
पूरी भरी हुई पदरञ्जनी —
| १उ | त्प | त्तिः | २अ | म्ब | |
| त्क | व | ३आ | म् | ||
| र्षः | ६अ | तः | सा | का | ४च |
| न | नम् | श | तु | ||
| ८ख | न्त | ५स | स्या | नाम्/रा | |
| लु | रम् | र्वम् | ७क | दा |
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 101 – 102अभ्यासः — प्रश्नः ६ : उदाहरणानुसारं कः कस्मात् विद्यां प्राप्तवान् इति पूर्णवाक्येन लिखन्तु —
यह पुस्तक का उदाहरण है —
शुक्राचार्यः महादेवात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[शुक्राचार्य ने महादेव से विद्या प्राप्त की।]
पद्मपादः शङ्कराचार्यात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[पद्मपाद ने शंकराचार्य से विद्या प्राप्त की।]
विवेकानन्दः रामकृष्णात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[विवेकानन्द ने रामकृष्ण से विद्या प्राप्त की।]
रामः वसिष्ठात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[राम ने वसिष्ठ से विद्या प्राप्त की।]
भीष्मः परशुरामात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[भीष्म ने परशुराम से विद्या प्राप्त की।]
चन्द्रगुप्तः चाणक्यात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[चन्द्रगुप्त ने चाणक्य से विद्या प्राप्त की।]
अर्जुनः द्रोणाचार्यात् विद्यां प्राप्तवान् ।
[अर्जुन ने द्रोणाचार्य से विद्या प्राप्त की।]
वयम् अभ्यासं कुर्मः — पृष्ठ 102अभ्यासः — प्रश्नः ७ : अधः प्रदत्तानि वाक्यानि पठित्वा मातृभाषया, प्रान्तीयभाषया आङ्ग्लभाषया वा अनुवादं कुर्वन्तु —
हिन्दी — राधा नगर से आती है।
English — Radha comes from the city.
हिन्दी — विनय वृक्ष से फूल चुनता है।
English — Vinay plucks flowers from the tree.
हिन्दी — संदीप कार्यालय से घर गया।
English — Sandeep went home from the office.
हिन्दी — बहन दूर से वाहन को देखती है।
English — The sister sees the vehicle from a distance.
हिन्दी — महेश पाठशाला से घर आया।
English — Mahesh came home from the school.
हिन्दी — बालक अलमारी से धन लेता है।
English — The boy takes the money from the cupboard.
योग्यताविस्तारः — पृष्ठ 102 – 103योग्यताविस्तारः — ‘अत्र इदम् अवधेयम्’ तथा ‘आधुनिकरसायनशास्त्रम् (Chemistry)’
अन्वयः — तस्मात् वै एतस्मात् आत्मनः आकाशः सम्भूतः। आकाशात् वायुः (सम्भूतः)। वायोः अग्निः (सम्भूतः)। अग्नेः आपः (सम्भूताः)। अद्भ्यः पृथिवी (सम्भूता)। पृथिव्याः ओषधयः (सम्भूताः)। ओषधिभ्यः अन्नम् (सम्भूतम्)। अन्नात् पुरुषः (सम्भूतः)।
अर्थः (हिन्दी) — उसी इस आत्मा (ब्रह्म) से आकाश उत्पन्न हुआ। आकाश से वायु, वायु से अग्नि, अग्नि से जल, जल से पृथिवी, पृथिवी से ओषधियाँ, ओषधियों से अन्न और अन्न से पुरुष (मनुष्य) उत्पन्न हुआ।
[चित्र: बाएँ से दाएँ चार चित्र — (1) बर्फ का पहाड़ (हिमशैल), (2) समुद्र का जल, (3) बादल, (4) आकाश में बिजली। हर चित्र के नीचे कणों की रचना — (1) पास-पास पंक्तियों में जुड़े कण, (2) ढीले जुड़े कण, (3) दूर-दूर बिखरे कण, (4) + और − आवेश वाले कण। चित्रों के ऊपर-नीचे तीर बाएँ से दाएँ जाते हैं।]
चित्र द्रव्य की चार अवस्थाएँ दिखाते हैं; तीर बताते हैं कि ताप बढ़ने पर द्रव्य एक अवस्था से अगली अवस्था में बदलता है —
| चित्रम् | अवस्था (संस्कृतम्) | State of Matter | कणानां रचना |
|---|---|---|---|
| हिमशैलः (बर्फ का पहाड़) | घनावस्था | Solid | कणाः नियतक्रमेण दृढं सम्बद्धाः — जालकरूपेण |
| समुद्रजलम् | द्रवावस्था | Liquid | कणाः शिथिलं सम्बद्धाः, चलन्ति |
| मेघाः (वाष्प का प्रतीक) | वाष्पावस्था | Gas | कणाः पृथक् पृथक्, स्वतन्त्रं भ्रमन्ति |
| विद्युत् (आकाशे तडित्) | प्लाज्मावस्था | Plasma | धनात्मक-ऋणात्मक-आवेशयुक्ताः कणाः |
परियोजनाकार्यम् — पृष्ठ 103परियोजनाकार्यम् (प्रकल्प-कार्य)
नमूना उत्तर (भित्तिपत्रस्य सामग्री):
| विभागः | नाम | योगदानम् (एकवाक्येन) |
|---|---|---|
| गणितज्ञाः | आर्यभटः | ‘आर्यभटीयम्’ ग्रन्थः; शून्यस्य तथा दशमलवपद्धतेः प्रयोगः। |
| गणितज्ञाः | ब्रह्मगुप्तः | शून्यस्य गणितीयनियमाः ‘ब्रह्मस्फुटसिद्धान्ते’ प्रतिपादिताः। |
| गणितज्ञाः | भास्कराचार्यः | ‘लीलावती’ इति गणितग्रन्थस्य रचयिता। |
| गणितज्ञाः | बौधायनः | ‘शुल्बसूत्रे’ त्रिभुजस्य प्रमेयम् (Pythagoras theorem) प्रथमम् उक्तम्। |
| गणितज्ञाः | श्रीनिवास-रामानुजः | सङ्ख्यासिद्धान्ते (Number Theory) अद्भुतं कार्यम्। |
| खगोलविज्ञानिनः | वराहमिहिरः | ‘बृहत्संहिता’ — ज्योतिषम्, ऋतुविज्ञानं च। |
| खगोलविज्ञानिनः | भास्करः (प्रथमः) | ग्रहगणितस्य विवरणम्। |
| वैज्ञानिकाः | चरकः, सुश्रुतः | आयुर्वेदः तथा शल्यचिकित्सा (Surgery)। |
| वैज्ञानिकाः | कणादः | अणुसिद्धान्तस्य (Atomic theory) प्रवर्तकः। |
| वैज्ञानिकाः | जगदीशचन्द्रबसुः | वनस्पतीनां सजीवत्वं प्रमाणितवान्। |
| वैज्ञानिकाः | सी.वी. रामन् | ‘रामन्-प्रभावः’ — नोबेल्-पुरस्कारः। |
| वैज्ञानिकाः | ए.पी.जे. अब्दुल-कलामः | भारतस्य अन्तरिक्ष-प्रक्षेपास्त्र-कार्यक्रमाणां नेता। |
| प्राचीनं नाम | आधुनिकं नाम | प्राचीनं नाम | आधुनिकं नाम |
|---|---|---|---|
| इन्द्रप्रस्थः | देहली (दिल्ली) | कर्णपुरम् | कानपुर |
| पाटलिपुत्रम् | पटना | कान्यकुब्जम् | कन्नौज |
| उज्जयिनी / अवन्ती | उज्जैन | काशी | वाराणसी (बनारस) |
| राजगृहम् | राजगीर (बिहार) | प्राग्ज्योतिषपुरम् | गुवाहाटी |
| साकेतम् | अयोध्या | हस्तिनापुरम् | हस्तिनापुर (मेरठ-समीपे) |
| मगधः (जनपदः) | दक्षिण-बिहार | कलिङ्गः (जनपदः) | ओडिशा |
| कोसलः (जनपदः) | अवध (उ.प्र.) | सुराष्ट्रः | सौराष्ट्र (गुजरात) |
| अङ्गः (जनपदः) | भागलपुर-क्षेत्रम् | विदर्भः | नागपुर-क्षेत्रम् |
नमूना उत्तर (लघु पदरञ्जनी के सङ्केत):
| दिशा | सङ्केतः | उत्तरम् | अक्षराणि |
|---|---|---|---|
| वामतः दक्षिणम् | १. विद्यालयः | पाठशाला | चत्वारि |
| वामतः दक्षिणम् | २. जननी | माता | द्वे |
| उपरिष्टात् अधः | १. पुस्तकम् | पुस्तक | त्रीणि |
| उपरिष्टात् अधः | २. सलिलम् | जल | द्वे |
नमूना उत्तर (प्रदर्शिन्याः विभागाः):
- १. भूतानि च सृष्टिक्रमः — इस पाठ के सृष्टिक्रम (ब्रह्म से प्राणी तक) का चार्ट।
- २. वस्तूनां संस्कृतनामानि — लेखनी, पुस्तकम्, कूपी, दीपः, घटः आदि वस्तुएँ, नाम-पट्टिका सहित।
- ३. सुभाषितानि — रंगीन पट्टियों पर श्लोक और उनका हिन्दी अर्थ।
- ४. संस्कृते सङ्ख्याः तथा वाराः — एकम्…दश; रविवासरः…शनिवासरः।
- ५. भारतस्य वैज्ञानिकाः — परियोजना-कार्य १ में बनाया भित्तिपत्र।
- ६. सम्भाषण-कोणः — ‘भवतः नाम किम् ?’, ‘अहं छात्रः अस्मि’ जैसे सरल वाक्यों के कार्ड।
नमूना उत्तर (कक्षायां पठनीयम्) — अहं मम जन्मदिने गृहस्य प्राङ्गणे एकं निम्बवृक्षम् आरोपितवान्/आरोपितवती। प्रतिदिनं प्रातः तं जलेन सिञ्चामि। सः इदानीं मत्तः अपि उन्नतः अस्ति। वृक्षाः अस्माकं मित्राणि सन्ति, यतः तेभ्यः वायुः, छाया, फलानि च प्राप्यन्ते।
[मैंने अपने जन्मदिन पर घर के आँगन में एक नीम का पेड़ लगाया। मैं प्रतिदिन सवेरे उसे पानी देता/देती हूँ। अब वह मुझसे भी ऊँचा हो गया है। वृक्ष हमारे मित्र हैं, क्योंकि उनसे वायु, छाया और फल मिलते हैं।]
Chapter 9 of 13 – Sanskrit
- Previous: Chapter 8 Hitam Manohari Cha Durlabham Vachah
- Next: Chapter 10 Dashamah Kah
- All chapters: NCERT Solutions Class 7 Sanskrit
Also for This Chapter
NCERT Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 9 Annad Bhavanti Bhutani – Overview
| Class | Class 7 |
| Subject | Sanskrit |
| Chapter | 9 – Annad Bhavanti Bhutani |
| Session | 2027 |
| Format | Full answers on this page + PDF |
NCERT Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 9 – FAQs
Where can I download NCERT Solutions Class 7 Sanskrit Chapter 9 Annad Bhavanti Bhutani PDF?
Read every answer on this page, or download the free PDF from the table at the top.
Is this for the 2027 session?
Yes, it follows the latest NCERT Class 7 Sanskrit book for 2027.
How many questions are solved in NCERT Class 7 Sanskrit Chapter 9?
All questions of the chapter – the in-text questions, activities and the end-of-chapter exercises.
How should I use these solutions?
Read the chapter in the NCERT book first, attempt the questions yourself, then check your answers here.