NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः provide clear, step-by-step answers to every exercise and in-text question from the chapter कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः of the NCERT textbook शारदा. Prepared by subject experts as per the latest NCERT (CBSE) syllabus for 2026-27, these NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit help you understand each concept, write exam-ready answers, and check your own solutions. You can read them online below or download the free Class 9 Sanskrit Chapter 9 question-answer PDF.
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः
- Class: Class 9
- Subject: Sanskrit
- Chapter: Chapter 9 – कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः
- Textbook: शारदा (NCERT)
- Study material: NCERT Solutions – questions with answers, free PDF
These solutions answer all the exercise questions of Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः — including the in-text questions, short-answer and long-answer questions, and activities — with complete explanations so you can follow the method, not just the final answer. Read the full solutions below.
NCERT Solutions Class 9 Sanskrit Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः View Download
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 PDF Download
You can read the NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 online above, or download the complete question-answer PDF to study कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः offline at any time.
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 PDF Download Link – Click Here to Download Solutions PDF
Questions Covered in This Chapter
These NCERT Solutions answer all 72 questions of this chapter. The questions solved are:
- पाठस्य आरम्भे यः प्रस्तावना-गद्यांशः दत्तः, तस्य आशयं लिखत — “रामायणं महाभारतं चेति द्वौ प्रसिद्धौ इतिहास-ग्रन्थौ। महाभारतम् अवलम्ब्य बहवो ग्रन्थाः विरचिताः। तेषु महामहोपाध्यायेन श्रीरङ्गनाथशर्मणा विरचितम् एकचक्रम् इति लघुरूपकम् अन्यतमम्। महाभारते प्रतिपादितः बकासुरवधः अस्य कथावस्तु। अयं पाठ्य-भागः एकचक्रम् इति रूपकस्य तृतीय-चतुर्थाङ्काभ्याम् उद्धृतः।”
- ‘अङ्कद्वयस्य पूर्वकथाप्रसङ्गः’ इति खण्डे का कथा वर्णिता ? सङ्क्षेपेण लिखत।
- ‘(ततः प्रविशति कुन्ती भीमसेनेन सह) कुन्ती — पुत्र ! किञ्चित् प्रतिश्रुतं मया प्रतिवेशिने ब्राह्मणाय। भीमः — सम्यगनुष्ठितम्। आतिथेयः किल तत्र भवान् उपकर्ता वसति प्रदानेन। कुन्ती — आकर्णय, अस्य एकचक्रस्य पुरस्यादूरवर्तिनि पर्वते वसति बकनामा दैत्यः। भीमः — श्रुतं तस्य दुरात्मनो वृत्तम्। पर्यायक्रमेण तस्मै बलिमाहरन्ति पौराः।’ — अस्य संवादस्य आशयं सप्रसङ्गं लिखत।
- ‘कुन्ती — श्वः प्रभाते भवत्यस्य विप्रस्य पर्यायः। भीमः — बाढम्। कुन्ती — न चैतावत्। मानुषभोजी स राक्षसः श्रूयते। भोज्यसमाहारे मानुषोऽपि तस्मै प्रेषयितव्यः। तस्माद् बालकस्य पिता तपस्वी शोचति। भीमः — विदितमवशिष्टम्। मत्पुत्रेषु कोऽपि प्रेषयिष्यत इति भवत्या प्रतिश्रुतम्। कुन्ती — (मौनमवलम्बते)’ — अस्य आशयं लिखत तथा ‘मौनमवलम्बते’ इति नेपथ्यनिर्देशस्य महत्त्वं स्पष्टयत।
- ‘भीमः — मातः ! नास्त्यत्र किमप्यनुशोचितव्यम्। क्षत्रियाण्या यदुचितं तदनुष्ठितम्। युक्तोऽयं प्रतिश्रवः। श्रोत्रियोऽयं प्रतिवेशी प्रत्युपकारमर्हति। पश्य — भैक्षप्रदानेन चिरं परैरुपकृता वयम्। कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः॥ अहमेव बकासुरमभिगमिष्यामि।’ — भीमस्य एतस्य कथनस्य आशयं लिखत। अस्मात् भीमस्य कीदृशं चरित्रं प्रकटीभवति ?
- ‘कुन्ती — वत्स भीम ! अनुरूपमभिहितं भरतवंशप्रदीपेन मम पुत्रेण। भक्ष्यभोज्यादिकं मृष्टान्नं शकटपूरं पूरयित्वा प्रेषणीयं भवति राक्षसाय। तदेतत् सज्जीक्रियतामिति प्रेरयिष्यामि ब्राह्मणकुटुम्बम्। भीमः — अहो ! प्रियं मे। सज्जीक्रियताम्। अपरमिदं प्रियमनुष्ठितं मे भवत्या। प्रभूतमुपाहरिष्यते भोजनम्।’ — अस्य आशयं लिखत। ‘भरतवंशप्रदीपः’ इति पदस्य औचित्यं च स्पष्टयत।
- प्रथमस्य श्लोकस्य पदच्छेदम् अन्वयं शब्दार्थं भावं च लिखत — “भैक्षप्रदानेन चिरं परैरुपकृता वयम्। कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः॥”
- द्वितीयस्य श्लोकस्य पदच्छेदम् अन्वयं शब्दार्थं भावं च लिखत — “इमौ हि पीवरौ बाहू सहायौ सहजौ मम। बकं विध्वंसयिष्यामि सिंहः क्षुद्रमृगं यथा॥”
- तृतीयस्य श्लोकस्य पदच्छेदम् अन्वयं शब्दार्थं भावं च लिखत — “रक्षिता साधुलोकानां वरिष्ठो बाहुशालिनाम्। निषूदको हिडिम्बस्य मृत्युश्चास्मि भवादृशाम्॥”
- ‘युधिष्ठिरः — (विलोक्य) अये ! हर्षेण उत्फुल्लाक्ष इव वत्सो भीमः। भीमः — प्रभूतमुपस्थितं मे भोजनम्। अर्जुनः — स्थाने खलु प्रहर्षः औदरिकस्य। नकुलः — ओष्ठौ स्फुरतः इवाग्रजस्य। भीमः — पश्यत, बाहू अपि स्फुरतः। सहदेवः — अपि हस्तद्वयेन भोक्ष्यसे ? भीमः — तदपि भविष्यति। न केवलं भोजनमुपस्थितम्। आयोधनमपि।’ — अस्य आशयं लिखत तथा अत्र विद्यमानं हास्यं स्पष्टयत।
- ‘युधिष्ठिरः — अम्ब ! किमिदानीमुपक्षिप्तम् ? कुन्ती — पुत्रकाः ! बकासुरस्य भोजनपरिकल्पनं जानीथ पौराणाम्। तदिदानीं पर्यायपतितं प्रतिवेशिनो ब्राह्मणस्य। युधिष्ठिरः — ततस्ततः। कुन्ती — स खल्वेकपुत्रस्तपस्वी भृशं परिदेवयते। युधिष्ठिरः — ज्ञातमवशिष्टं मातः ! न खलु भवत्या अध्यवसितं समर्थये। यस्य वीरस्य भुजबलमाश्रित्य वयं सुखं शेमहे, यच्च चिन्तयन् दुर्योधनो निद्रां न लभते, तस्य भीमस्य प्रेषणं कथं नु त्वया सङ्कल्पितम् ?’ — अस्य आशयं लिखत। युधिष्ठिरस्य आपत्तेः कारणं च स्पष्टयत।
- ‘भीमः — धर्मं विजानता भवता धर्मसङ्ग्रहोऽत्र द्रष्टव्यः। न हि मातुराज्ञा प्रत्यादेशमर्हति। युधिष्ठिरः — वत्स भीमसेन ! बलवान् मानुषभोजी स राक्षसः इति श्रूयते। भीमः — ततः किम् ? राक्षसध्वंसी भीमः स्मर्यते। अलं विशङ्कया। हनिष्यामि तं दुरात्मानम्। अर्जुनः — धनुर्धरोऽहमनुगमिष्यामि। भीमः — मा मैवम्। न हि खरदंष्ट्रो मृगाधिपः सहायमपेक्षते।’ — अस्य आशयं लिखत। ‘न हि मातुराज्ञा प्रत्यादेशमर्हति’ इति वाक्यस्य महत्त्वं च लिखत।
- ‘बकः — मानुषापसद, परिवेषय मे भोजनम्। भीमः — सर्वं परिवेषितं मदीय-जठरस्थाय भगवते हुताशनाय। त्वां धर्मदूषणं हन्तुम् आगतोऽहम्। बकः — कथं, कः खलु अधर्मः मया सेवितः ? (सहासमुदरं परिमृजन्) भीमः — नरभक्षणम्। बकः — नरभक्षणं नाम मांसाशिनां राक्षसानां धर्मः। भीमः — नररक्षणं नाम भूमिपालानां क्षत्रियाणां धर्मः। बकः — क्षत्रियोऽसि ? भीमः — बाढम्, क्षत्रियोऽस्मि।’ — अस्य आशयं लिखत तथा अत्र विद्यमानं धर्मविवादं स्पष्टयत।
- ‘बकः — अहह ! मम मित्रस्य हिडिम्बस्य हन्ता कौन्तेयो भवान् ? भीमसेनः — कामम् ! कौन्तेयोऽस्मि भीमसेनः। बकः — इदमस्ति मे भागधेयम्। चिरान्विष्टो मृगः स्वयमुत्पतितो व्याघ्रगह्वरम्। श्लाघनीयोऽसि मे रिपुः। भीमसेनः — इदं मे स्वस्त्ययनं यन्मां श्लाघनीयं रिपुं मन्यसे। अनुवर्तस्व ते मित्रं हिडिम्बम्। बकः — वाचाट ! क्षत्रियडिम्भ, गृहाण शस्त्रम्। शातयामि ते दर्पम्। भीमसेनः — अलं शस्त्रग्रहणविडम्बनेन, त्वन्मस्तकास्थिभिदुरोऽस्ति ममैष मुष्टिः। (उभौ प्रहरतः। मल्लयुद्धं प्रवर्तते। हतः पतति बकः।)’ — अस्य आशयं लिखत तथा ‘चिरान्विष्टो मृगः स्वयमुत्पतितो व्याघ्रगह्वरम्’ इति उक्तेः भावं स्पष्टयत।
- ‘सर्वं शब्देन भासते’ इति तालिकायाः अन्तिमः स्तम्भः — ‘मातृभाषया अर्थं लिखत’ — रिक्तः अस्ति। पाठे प्रयुक्तानां शब्दानाम् अर्थान् ज्ञात्वा तं स्तम्भं पूरयत।
- ‘अत्र इदम् अवधेयम्’ इति खण्डे प्रदत्तं प्रथमश्लोकस्य भावार्थं लिखत तथा तं स्पष्टयत — “वयं नागरिकैः बहुकालं भिक्षा-प्रदानेन पोषिताः। उपकृतमेतत् प्रत्युपकृतं भवेत् इति एषः शाश्वतः धर्मः।”
- द्वितीयश्लोकस्य भावार्थं लिखत तथा तं स्पष्टयत — “एतौ हि, पुष्टौ, भुजौ, मम सहजातौ उपकारकौ। सिंहः तुच्छं वन्यप्राणिनमिव, अहं, बकनामानम् असुरं विनाशयिष्यामि।”
- भीमस्य जननी का ?
- कुन्त्या निश्चितं कः न समर्थयति ?
- पाण्डवानाम् उपकर्ता कः ?
- कं चिन्तयन् दुर्योधनः निद्रां न लभते ?
- पाण्डवाः कुत्र निवसन्ति स्म ?
- भरतवंशप्रदीपः कः ?
- कः भृशं परिदेवयते ?
- “भैक्षप्रदानेन……..” इति श्लोकानुसारं सनातनः धर्मः कः ?
- बकनामा दैत्यः कुत्र वसति ?
- कुन्ती किं प्रतिश्रुतवती ?
- भीमस्य अग्रजः कः ?
- का प्रत्यादेशं न अर्हति ?
- पौराः बकासुराय कथं बलिम् आहरन्ति ?
- क्षत्रियाणां धर्मः कः ?
- अधस्तात् दत्तानि वाक्यानि केन कं प्रति उक्तानि इति निर्दिशत — यथा : ‘तस्माद् बालकस्य पिता तपस्वी शोचति’ — कुन्त्या, भीमम्। (१) न हि मातुराज्ञा प्रत्यादेशमर्हति (२) न हि खरदंष्ट्रो मृगाधिपः सहायमपेक्षते (३) क्षत्रियाण्या यदुचितं तदनुष्ठितम् (४) अपि हस्तद्वयेन भोक्ष्यसे (५) तस्य भीमस्य प्रेषणं कथं नु त्वया सङ्कल्पितम् ? (६) नरभक्षणं नाम मांसाशिनां राक्षसानां धर्मः
- सम्यगनुष्ठितम्।
- पुरस्यादूरवर्तिनि पर्वते वसति बकनामा दैत्यः।
- श्रुतं तस्य दुरात्मनो वृत्तम्।
- भोज्यसमाहारे मानुषोऽपि तस्मै प्रेषयितव्यः।
- मातः ! नास्त्यत्र किमप्यनुशोचितव्यम्।
- क्षत्रियाण्या यदुचितं तदनुष्ठितम्।
- स खल्वेकपुत्रस्तपस्वी भृशं परिदेवयते।
- कथं नु त्वया सङ्कल्पितम्।
- धर्मसङ्ग्रहोऽत्र द्रष्टव्यः।
- मानुषभोजी स राक्षस इति श्रूयते।
- पर्यायवाचि-पदानां मेलनं कुरुत — (क) आयोधनम् (ख) विप्रः (ग) असुरः (घ) अम्ब (ङ) हुताशनः ॥ १. ब्राह्मणः २. जननी ३. अग्निः ४. दैत्यः ५. युद्धम्
- उपकृतः
- अग्रजस्य
- उचितम्
- हर्षः
- …………………… मृष्टान्नम्।
- …………………… ब्राह्मणः।
- …………………… मृगाधिपः।
- …………………… भीमः।
- …………………… कुन्ती।
- …………………… हुताशनः।
- वीरस्य भुजयोः बलम् आश्रित्य वयं सुखं शेमहे।
- भवता धर्माणां सङ्ग्रहः द्रष्टव्यः।
- नहि मातुः आज्ञा प्रत्यादेशमर्हति।
- धनुः धरति इति अहम् अनुगमिष्यामि।
- नहि खरदंष्ट्रः मृगाणाम् अधिपः सहायमपेक्षते।
- अस्य पुरस्य न दूरे वर्तते पर्वते वसति बकनामा दैत्यः।
- अधोलिखितवाक्यानाम् उचितभावैः सह सम्मेलनं कुरुत — (क) धनुर्धरोऽहमनुगमिष्यामि। (ख) भीमस्य प्रेषणं कथं नु त्वया सङ्कल्पितम् ? (ग) अपि हस्तद्वयेन भोक्ष्यसे ? (घ) हनिष्यामि तं दुरात्मानम्। (ङ) स खल्वेकपुत्रस्तपस्वी भृशं परिदेवयते। (च) मानुषापसद, परिवेषय मे भोजनम्। ॥ १. हासः २. निराशा ३. ग्लानिः ४. अधिकारः ५. ओजः ६. धैर्यम्
- क्षत्रियाण्या अनुष्ठितम्।
- भवत्या सज्जीक्रियताम्।
- भवत्या उपक्षिप्तम्।
- त्वया सङ्कल्पितम्।
- भवता धर्मसङ्ग्रहः द्रष्टव्यः।
- पौरजनैः मानुषः प्रेषयितव्यः।
- प्रश्न १० के दोनों स्तम्भों के शीर्षक ‘कर्तृवाच्यम्’ तथा ‘कर्मवाच्यम्’ हैं। ‘यथा’ के अनुसार कौन-सा स्तम्भ किस वाच्य का है — इसे स्पष्ट कीजिए।
- अस्य रूपकस्य रचयितुः परिचयं लिखत। तस्य काः कृतयः प्रसिद्धाः सन्ति ? कानि च उपाधीनि तेन प्राप्तानि ?
- ‘स्वाध्यायान्मा प्रमदः’ खण्डे अमरकोषात् त्रयः अंशाः प्रदत्ताः — “१. असुरः — असुरा दैत्य-दैतेयदनुजेन्द्रारिदानवाः। २. आयोधनम् — युद्धमायोधनं जन्यं प्रधनं प्रविदारणम्। ३. तनयः — आत्मजस्तनयः सूनुः स्त्रियः पुत्रस्त्रियां त्वमी।” — एतेषाम् अर्थं लिखत। पाठेन सह एतेषां सम्बन्धं च दर्शयत।
- अस्य रूपकस्य अभिनय-अंशान् ज्ञात्वा स्वशालायाम् अभिनयं कुरुत।
- अस्मिन् रूपके विद्यमानानां पात्राणां नामानि विलिख्य तेषां विषये टिप्पणीं लिखत।
- विद्यालयस्य ग्रन्थालयं गत्वा महाभारतस्य विविधपात्राणां विषये पठित्वा मित्रैः सह आलोचनां कुरुत।
Chapter at a Glance
- पाठ-परिचय — पुस्तक स्वयं आरम्भ में बताती है — ‘रामायणं महाभारतं चेति द्वौ प्रसिद्धौ इतिहास-ग्रन्थौ।’ महाभारत को आधार बनाकर अनेक ग्रन्थ रचे गए; उन्हीं में महामहोपाध्याय श्री रङ्गनाथशर्मा का लघुरूपक एकचक्रम् भी एक है। महाभारत में वर्णित बकासुरवध ही इसका कथावस्तु है, और यह पाठ्यभाग उसी रूपक के तृतीय-चतुर्थ अङ्कों से लिया गया है।
- पूर्वकथा — वारणावत के लाक्षागृह से बचकर पाण्डव एकचक्रा नगरी में एक ब्राह्मण के घर छिपकर रह रहे हैं। नगर के पास पर्वत पर रहने वाले बक नामक असुर के साथ नगरवासियों की सन्धि है — प्रतिदिन एक नगरवासी स्वयं जाकर उसका भक्ष्य बनेगा। उस दिन बारी उसी ब्राह्मण-परिवार की थी। रोने की आवाज़ सुनकर कुन्ती ने कारण पूछा और वचन दिया कि ‘अपने पुत्रों में से एक को मैं बकासुर के पास भेजूँगी’।
- कथावस्तु — कुन्ती भीम को अपनी प्रतिज्ञा बताती है। भीम तनिक भी नहीं हिचकता — वह कहता है कि ब्राह्मण ने भिक्षा देकर वर्षों हमारा पालन किया, अब प्रत्युपकार का समय है। युधिष्ठिर विरोध करते हैं कि जिसके भुजबल के सहारे हम सुख से सोते हैं, उसे ही क्यों भेजा जाए; भीम उत्तर देता है — ‘न हि मातुराज्ञा प्रत्यादेशमर्हति’। अर्जुन साथ चलना चाहता है, भीम मना कर देता है। अन्त में मल्लयुद्ध में बकासुर मारा जाता है।
- मूल सन्देश — पाठ का नाम ही उसका सन्देश है — ‘ कृतं प्रतिकृतं भूयात्, एष धर्मः सनातनः ’ अर्थात् जो उपकार किसी ने किया है, उसका प्रत्युपकार अवश्य किया जाए — यही सनातन धर्म है। साथ ही दूसरा सूत्र भी है — ‘ नररक्षणं नाम भूमिपालानां क्षत्रियाणां धर्मः ’। दोनों मिलकर यह सिखाते हैं कि कृतज्ञता और रक्षा — ये दो ही धर्म के व्यावहारिक रूप हैं ।
- पात्र-परिचय — कुन्ती — क्षत्रियाणी माता, जो वचन देकर पीछे नहीं हटती; भीम — ‘भरतवंशप्रदीपः’, बलशाली किन्तु विनोदप्रिय, माता की आज्ञा को अनुल्लङ्घनीय मानने वाला; युधिष्ठिर — अग्रज, विवेकी, भाई के लिए चिन्तित; अर्जुन — ‘धनुर्धरः’, साथ जाने को उत्सुक; नकुल-सहदेव — भीम की भूख पर विनोद करने वाले; बक — ‘मानुषभोजी राक्षसः’, दर्पयुक्त, हिडिम्ब का मित्र।
- भाषिक विशेषताएँ — यह रूपक है, इसलिए भाषा नाट्योचित है — छोटे-छोटे वाक्य, सम्बोधन (पुत्र!, मातः!, वत्स भीम!, अम्ब!, वाचाट!), कोष्ठक में नेपथ्य-निर्देश (विलोक्य, मौनमवलम्बते, सहासमुदरं परिमृजन्, उभौ प्रहरतः) तथा तीखे प्रत्युत्तर। बीच-बीच में हास्य भी है — ‘ओष्ठौ स्फुरतः इवाग्रजस्य’, ‘अपि हस्तद्वयेन भोक्ष्यसे?’ — जो वीररस के बीच हास्य की राहत देता है।
- व्याकरणिक बिंदु — पाठ का अभ्यास चार व्याकरण-क्षेत्रों को साधता है : (१) सन्धि — विशेषतः विसर्गसन्धि (दुरात्मनो वृत्तम्, मानुषोऽपि, धर्मसङ्ग्रहोऽत्र, पुत्रस्तपस्वी) तथा व्यञ्जनसन्धि (सम्यगनुष्ठितम्, यदुचितम्, सङ्कल्पितम्); (२) समास — मृष्टान्नम्, भुजबलम्, धर्मसङ्ग्रहः, मातुराज्ञा, धनुर्धरः, मृगाधिपः, अदूरवर्ति; (३) वाच्यपरिवर्तन — क्तप्रत्ययान्त कर्मवाच्य से क्तवतुप्रत्ययान्त कर्तृवाच्य; (४) कारक — कर्तरि तृतीया (भवत्या, क्षत्रियाण्या), सम्प्रदाने चतुर्थी (ब्राह्मणाय, हुताशनाय), सम्बन्धे षष्ठी (विप्रस्य, अग्रजस्य)।
- तीन श्लोक — पाठ में तीन श्लोक हैं, तीनों अनुष्टुप् छन्द में — (१) ‘भैक्षप्रदानेन चिरं परैरुपकृता वयम्’ (कृतज्ञता का सिद्धान्त-वाक्य, इसी से पाठ का नाम बना), (२) ‘इमौ हि पीवरौ बाहू सहायौ सहजौ मम’ (भीम का आत्मविश्वास), (३) ‘रक्षिता साधुलोकानां वरिष्ठो बाहुशालिनाम्’ (भीम का आत्मपरिचय)। पुस्तक ‘अत्र इदम् अवधेयम्’ में केवल पहले दो श्लोकों का भावार्थ देती है।
- अभ्यास क्या माँगता है — दस प्रश्न — एकपदेन उत्तर (७), पूर्णवाक्येन उत्तर (७), ‘यह वाक्य किसने किससे कहा’ (६ + नमूना), रेखाङ्कित पदों का सन्धिविच्छेद तथा सन्धि का नाम (१०), पर्यायवाचि-मेलन (५), विपरीतार्थक शब्द (४), मञ्जूषा से विशेषणपद (६), समस्तपद-निर्माण (६), वाक्यों का भावों से मेलन (६) तथा वाच्यपरिवर्तन (६)। इसके ऊपर ‘यस्तु क्रियावान्’ में अभिनय, पात्र-टिप्पणी तथा ग्रन्थालय-अध्ययन — तीन क्रियात्मक कार्य हैं।
How to Download NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 PDF
Follow these simple steps to get the कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः questions-and-answers PDF from शारदा.
- Search NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 aglasem and open this page.
- Read the exercise questions with answers for कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः shown above.
- Click the Download PDF link to save the कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः solutions to your device.
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit – All Chapters
There are more chapters to study besides कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः in Sanskrit. Here are the NCERT Solutions for all chapters of Class 9 Sanskrit.
- Chapter 1 सत्यं शिवं सुन्दरं संस्कृतम्
- Chapter 2 सुखस्य मूलं धर्मः धर्मस्य मूलम् अर्थः
- Chapter 3 आत्मवत्सर्वभूतेषु यः पश्यति सः पण्डितः
- Chapter 4 न खलु वयस्तेजसो हेतुः
- Chapter 5 एषा सा कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी
- Chapter 6 मनःपूतं समाचरेत्
- Chapter 7 उपायं चिन्तयेत् प्राज्ञस्तथापायं च चिन्तयेत्
- Chapter 8 अन्नाद् आनन्दं प्रति
- Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः
- Chapter 10 णमो अरिहन्ताणम्
- Chapter 11 वर्णोच्चारण-शिक्षा २
- Chapter 12 Parishisht 1 अन्वयः
- Chapter 13 Parishisht 2 समासः
- Chapter 14 Parishisht 3 वाच्यम्
- Chapter 15 Parishisht 4 शब्दरूपाणि
- Chapter 16 Parishisht 5 धातुरूपाणि
NCERT Solutions for Class 9 – All Subjects
Just like Chapter 9 of Sanskrit, you can get the exercise questions with answers for every other subject of Class 9. Here are the NCERT Solutions for all subjects of Class 9.
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 – An Overview
The key highlights of this study material are as follows.
| Aspects | Details |
|---|---|
| Class | Class 9 |
| Subject | Sanskrit |
| Chapter Number | Chapter 9 |
| Chapter Name | कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः |
| Book Name | शारदा |
| Book By | NCERT (National Council of Educational Research and Training) |
| Educational Resource Here | NCERT Solutions of Class 9 Sanskrit Chapter 9 for all exercises |
| More Questions Answers of This Subject | NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit |
| Download Book Chapter | NCERT Book Class 9 Sanskrit |
| All Questions Answers For This Class | NCERT Solutions for Class 9 |
| Complete Solutions | NCERT Solutions |
NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः – FAQs
What are the NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः?
They are the complete, step-by-step answers to all the exercise and in-text questions of Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः from the NCERT Class 9 Sanskrit textbook शारदा, written by experts as per the latest NCERT syllabus.
How can I download the Class 9 Sanskrit Chapter 9 solutions PDF for free?
Open this page on aglasem, read the कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः questions with answers, and click the “Download Solutions PDF” link. The Class 9 Sanskrit Chapter 9 NCERT Solutions PDF is completely free to download.
Are these NCERT Solutions as per the latest 2026-27 syllabus?
Yes. The NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 are based on the latest NCERT textbook शारदा and the current 2026-27 CBSE syllabus, so the questions and answers match what you study in class.
Where can I get NCERT Solutions for the other chapters of Class 9 Sanskrit?
You can find the answers to every chapter on the NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit page, and solutions for every subject on the NCERT Solutions for Class 9 page.
How do NCERT Solutions help in exam preparation?
They show the correct method to solve each question, help you write answers the way they are expected in exams, let you check and correct your own work, and save revision time — which together improve your marks in Class 9 Sanskrit.
If you have any queries on NCERT Solutions for Class 9 Sanskrit Chapter 9 कृतं प्रतिकृतं भूयादेष धर्मः सनातनः, then please ask in the comments below.
